ده هیبرید سینگل کراس ذرت در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 4 تکرار و 14 منطقه مختلف به مدت دو سال (1377 و 1378) جمعا در 28 محیط از نظر پایداری عملکرد دانه، تعداد دانه در ردیف، تعداد ردیف دانه، عمق دانه و وزن هزار دانه با استفاده از معیارهای پیشنهادی مختلف از جمله ضریب رگرسیون (bi) و انحراف از خط رگرسیون (S2di)، واریانس پایداری (σi2)، معیار Wi، ضریب تغییرات (C.V.) و بالاخره ضریب تبیین (R2) مورد بررسی قرار گرفتند. علاوه بر این، برای عملکرد دانه طبق روش پیشنهادی کانگ (Kang, 1993) تجزیه های لازم برای گزینش توام برای عملکرد دانه و پایداری انجام شد. بررسی پایداری هیبریدها برای عملکرد دانه با استفاده از معیارهای S2di، σi2، Wi،C.V.  و R2 و همچنین روش گزینش توام برای عملکرد دانه (معیار Ysi) نشان داد که هیبریدهای شماره 6 (KL17.2-5×MO17) و شماره 10 (KSC704) پایدار می باشند. بالاترین عملکرد دانه به ترتیب با میانگین 10.346 و 10.362 تن در هکتار به هیبریدهای شماره 6 (KL17.2-5×MO17) و 10 (KSC704) تعلق داشت. بررسی غیر یکنواختی ضرایب رگرسیون در اثر متقابل هیبرید × محیط نشان داد که این منبع فقط در مورد صفات تعداد ردیف دانه و عمق دانه معنی دار بوده است. بررسی پایداری اجزا عملکرد دانه نشان داد که هیبریدهای پایداری برای عملکرد دانه، تناسبی با هیبریدهای پایدار برای اجزا عملکرد ندارند و این در حالی است که عملکرد دانه با صفات تعداد دانه در ردیف، وزن هزار دانه و عمق دانه (به ترتیب با 0.64=r، 0.45=r و 0.40=r) همبستگی مثبت و بالایی را نشان داد. بر اساس ضرایب رگرسیون، هیبریدهای شماره 6 (KL17.2-5× MO17) و 10 (KSC704) برای صفت تعداد ردیف دانه در بلال واکنش خوبی نسبت به بهبود شرایط محیطی نشان نمی دهند.

به منظور مطالعه نحوه کنترل ژنتیکی عملکرد و اجزا عملکرد دانه در ذرت، از تجزیه میانگین نسل های حاصل از تلاقی دو لاین اینبرد B73 و K18 با خصوصیات متفاوت استفاده گردید. نسل های P1، P2، F1، BC1، BC2 و F2 در طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1379 در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقاتی اصلاح و تهیه نهال و بذر واقع در کرج کاشته شدند. در تجزیه میانگین نسل ها، برای صفت عملکرد دانه، آثار افزایشی، غالبیت و اپیستازی معنی دار بودند. در مورد وزن هزار دانه و تعداد ردیف دانه در بلال هر چند بیشترین نقش به آثار غالبیت تعلق داشت، ولی اثر افزایشی نیز وجود داشت. برای تعداد دانه در ردیف، بیشترین سهم مربوط به اثرات غالبیت بود ولی اثرات افزایشی منفی قابل توجهی نیز مشاهده شد. درجه غالبیت بالا نیز برای عملکرد دانه و عمق دانه حاکی از نقش اثرات غالبیت و فوق غالبیت ژن ها در کنترل این صفات می باشد.

بمنظور بررسی اثر شوری بر عملکرد و اجزا عملکرد هشت رقم گندم (Triticum aestivum L.) شامل قدس، فلات، روشن، کراس روشن (6611)، کراس اروند، مهدوی، هیرمند و اکبر آبادی (توده محلی) در مزرعه امیر آباد دانشکده کشاورزی بیرجند و در دو سال زراعی 78-79 و 79-80 با استفاده از سه منبع آب طبیعی (چاه آب) با هدایت های الکتریکی 1.1 (شاهد)، 5.3 و 10.37 دسی زیمنس بر متر بصورت آزمایش کرتهای خرد شده و در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی و در چهار تکرار انجام شد. زمان آبیاری با استفاده از منحنی رطوبتی خاک و نصب بلوکهای گچی در عمق 30 سانتی متری خاک و قرائت آن توسط دستگاه رطوبت سنج خاک انجام گرفت. میزان آب محاسبه شده برای هر کرت توسط کنتور وارد کرت شده و کنترل می شد. نتایج نشان داد اثر شوری بر عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، تعداد کل پنجه، تعداد سنبله به ازا هر بوته، تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه معنی دار بود، ولی در تعداد بوته در مترمربع اثر قابل توجهی نداشت. کلیه صفات اندازه گیری شده با افزایش شوری کاهش نشان داد ولی درصد پروتئین دانه افزایش پیدا کرد. رقم محلی اکبرآبادی دارای بالاترین عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت بود و اجزاء عملکرد آن نیز نسبت به بقیه ارقام برتری نشان داد، ولی درصد پروتئین دانه آن کمتر بود. بعد از رقم اکبرآبادی، ارقام روشن، کراس روشن و قدس در یک گروه قرار داشتند. ارقام کراس اروند، مهدوی، هیرمند و فلات کمترین عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و اجزا عملکرد را دارا بودند. رقم فلات بویژه از نظر عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک کمترین مقدار را دارا بود. در این آزمایش تعداد سنبله و تعداد دانه در سنبله از مهمترین اجزا مقاوم به شوری عملکرد در شرایط شوری محسوب می شدند. در مجموع، رقم اکبرآبادی رقمی مقاوم و ارقام روشن، کراس روشن و قدس جز ارقام نیمه مقاوم و ارقام کراس اروند، مهدوی، هیرمند و فلات جز ارقام حساس به شوری محسوب می شوند.

در این آزمایش اثر تنش شوری بر عملکرد میوه، کیفیت محصول و خصوصیات رشدی ارقام هندوانه تجاری چارلستون گری، کریمسون سویت و شوگر بی بی، در مزرعه امیرآباد دانشکده کشاورزی بیرجند به مدت دو سال با استفاده از آب آبیاری با شوری های مختلف دارای هدایت الکتریکی 1/1 (شاهد)، 5/5 و 5/10 دسی زیمنس بر متر (آب چاه های مختلف) به صورت آزمایش کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و در سه تکرار اجرا شد. شوری های مختلف در کرت های اصلی و ارقام در کرت های فرعی قرار گرفتند. تیمار شوری پس از مرحله 3-2 برگی حقیقی اعمال گردید. نتایج تجزیه واریانس دو ساله نشان داد که شوری بر عملکرد میوه، تعداد میوه هر بوته، وزن میوه، طول میوه، قطر میوه و قطر گوشت در سطح 1 درصد و بر قطر پوست در سطح 5 درصد معنی دار بود. ارقام از نظر صفات فوق در سطح 1 درصد با هم اختلاف معنی دار نشان دادند. با افزایش شوری کلیه صفات مورد مطالعه کاهش یافت. میزان کاهش در شوری 5/10دسی زیمنس بر متر در مقایسه با شاهد برای صفات فوق به ترتیب 76 ، 46 ، 42 ، 26 ، 4/21 ، 14 و 8/22 درصد بود. کاهش عملکرد میوه ارقام چارلستون گری، کریمسون سویت و شوگر بی بی در شوری 5/5 دسی زیمنس بر متردر مقایسه با شاهد به ترتیب 4/21، 3/24 و 6/33 درصد و در شوری 5/10 دسی زیمنس بر متر به ترتیب 75، 70 و 77 درصد بود. آستانه تحمل به شوری ارقام به ترتیب 8 ، 1/8 و 8/6 دسی زیمنس بر متر تعیین شد. عملکرد میوه ارقام در شرایط شاهد به ترتیب 28، 7/26و 6/19 تن در هکتار بود. عملکرد میوه با قطر میوه، قطر گوشت، قطر پوست، طول میوه و تعداد میوه در هر بوته دارای همبستگی مثبت و معنی دار در سطح 1 درصد (به ترتیب r برابر با 58/0، 54/0، 43/0، 7/0 و 5/0 بود. با توجه به نتایج حاصله ارقام چارلستون گری و کریمسون سویت که دارای آستانه تحمل به شوری بالا می با شند برای مناطقی با شوری آب و خاک تا حدود 8 دسی زیمنس بر متر توصیه می شوند.

به منظور بررسی واکنش ارقام برنج (IR54447-3B-10-2، IR58443-6B-10-3)، اصلاح شده گیل و بومی دم سیاه) به 3 سطح شوری 4، 8 و 12 دسی زیمنس بر متر و شرایط طبیعی، آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سال 1387 در گلخانه تحقیقاتی مجتمع آموزش عالی گنبدکاووس اجرا شد. به این منظور بذرهای جوانه زده رقم های مذکور، در گلدان های با حجم 5 کیلوگرم حاوی خاک مزرعه کشت شدند. تیمارهای شوری بر اساس دستورالعمل موسسه بین المللی برنج 30 روز پس از بذرپاشی اعمال گردید. صفات تعداد دانه در هر بوته، تعداد دانه پوک در هر بوته، تعداد خوشه پر در هر بوته، تعداد خوشه پوک در هر بوته و وزن دانه پر در هر بوته ثبت شدند و علاوه بر آن میزان سدیم و پتاسیم نیز اندازه گیری شد. اثر شوری، رقم و اثر متقابل آنها در تمامی صفات بسیار معنی دار بود. در بین ارقام مورد بررسی رقم بومی دم سیاه تفاوت معنی داری از نظر تعداد دانه پر و تعداد دانه پوک دارای اختلاف معنی داری با سایر ارقام و کمترین مقدار را داشت، درحالیکه این رقم از نظر تعداد خوشه پر در بوته با بیشترین مقدار (16.75) در بین سایر ارقام برتر بود. اثر تیمار شوری بر صفات تعداد دانه پر، تعداد دانه پوک، تعداد خوشه پر و پوک و وزن دانه پر روند مشابهی داشت. رقم بومی دم سیاه و IR58443-6B-10-3 بالاترین درصد پتاسیم را داشتند.

پنبه گیاهی است که به مقدار آب آبیاری واکنش زیادی نشان می دهد به طوریکه افزایش آب نه تنها باعث افزایش عملکرد، بلکه گاهی اوقات باعث کاهش عملکرد نیز می گردد. به همین منظور با توجه به کمبود آب در استان گلستان و لزوم استفاده بهینه از واحد آب مصرفی، برای تعیین اثرات کمبود آب بر عملکرد و اجزا عملکرد پنبه، این طرح با استفاده از سیستم آبیاری بارانی کلاسیک به شکل خطی اجرا گردید. با توجه به الگوی مثلثی توزیع آب آبپاشها، 6 تیمار آبیاری در طرفین خط بارانی و موازی آن بفاصله 2.5 متری به صورت تیمارهای I1 تا I6 در نظر گرفته شد به طوریکه تیمار I1 بیشترین و تیمار I6 کمترین میزان آب و تیمار I2 به اندازه نیاز آبی دریافت می کرد. تیمارهای سطوح آبیاری بصورت 125، 100، 73، 60، 29 و 20 درصد نیاز آبی بودند. برای کشت از سه رقم پنبه به نامهای ساحل، سپید (سای اکرا) و 818-312 استفاده گردید. طرح آزمایشی به صورت کرتهای خردشده نواری با 3 تکرار بود. نتایج آزمایش نشان داد که بیشترین عملکرد با 3365 و 2043 کیلوگرم در هکتار در سالهای 1380 و 1381 مربوط به تیمار I3 بود. اختلاف تیمار I3 با تیمارهای I4، I5 و I6 در سال اول و با تمام تیمارها در سال دوم معنی دار شد. با افزایش آب آبیاری و با کاهش بیش از حد آب آبیاری، عملکرد کاهش یافت. عملکرد رقم سپید به میزان 17.9 درصد از دو رقم دیگر در سال اول و به میزان 15 درصد از رقم ساحل در سال دوم بیشتر بود. اختلاف بین سه رقم پنبه از نظر درصد زودرسی معنی دار نبود، از نظر وزن قوزه در سال دوم معنی دار اما در سال اول معنی دار نبود. بیشترین وزن قوزه مربوط به تیمار I3 و زودرس ترین تیمار آبیاری، تیمار آبیاری I6 بود. از نظر آب مصرفی تیمار آبیاری I3 به میزان 27 درصد کمتر از نیاز آبی دریافت کرد. در نهایت با توجه به نتایج حاصل از عملکرد، اجزا عملکرد و صرفه جویی در آب مصرفی می توان نتیجه گرفت که بهترین تیمار و رقم، تیمار آبیاری I3 که به اندازه %73 نیاز آبی آب دریافت می کرد و رقم سپید بود.

دستیابی به عملکرد بالا در گندم، از طریق انطباق مراحل رشد رویشی و زایشی گیاه با شرایط مساعد محیطی بوسیله انتخاب تاریخ کاشت مناسب برای ارقام پر محصول ممکن می باشد. هدف از اجرای این تحقیق بررسی اثر تاریخ کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام دیررس گندم می باشد. این پژوهش با استفاده از طرح کرت خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی اهواز در سال زراعی 88 - 1387 به اجرا در آمد. عامل اصلی شامل سه تاریخ کاشت (20 مهر،30 مهر ،10 آبان) و عامل فرعی شامل ده ژنوتیپ گندم (ارقام چمران، استار، اکبری، سیستان، بم، بهار، پیشتاز، کرخه و دو لاینS – 78 – 11 ، (M - 83 - 17) بودند. نتایج نشان داد که عملکرد دانه با تاخیر در تاریخ کاشت نسبت به تاریخ کاشت اول افزایش نشان داد بطوریکه بیشترین عملکرد دانه به میزان 4146 کیلوگرم در هکتار به تاریخ کاشت سوم تعلق داشت. در اثر متقابل تاریخ کاشت و ژنوتیپ، لاین83 – 17  M - در تاریخ کاشت سوم در صفات عملکرد دانه، تعداد دانه در سنبله، تعداد سنبله در واحد سطح بیشترین میانگین را بخود اختصاص داد. عملکرد دانه لاین- 83 – 71  M در تاریخ کاشت سوم 5135 کیلوگرم در هکتار بود .

این آزمایش در سال 1379 در ایستگاه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی ارسنجان (فارس) در زمینی با بافت رسی به منظور ارزیابی نسبت های مختلف کشت مخلوط ذرت و سویا در مقایسه با کشت خالص آنها با استفاده از طرح آزمایشی بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار مورد بررسی قرار گرفت. تیمارهای مورد استفاده عبارت بودند از : ذرت خالص، سویا خالص، 50 درصد + 50 درصد سویا ، 75 درصد ذرت +25درصد سویا، 25 درصد ذرت + 75 درصد سویا، روش مورد استفاده برای تشکیل مخلوط ها بر اساس سری های جایگزینی بود. صفات بررسی شده در این تحقیق عبارت بودند از : ذرت (عملکرد دانه، تعداد بلال در بوته، تعداد دانه در بلال، وزن درصددانه، قطر ساقه، ارتفاع بوته، طول بلال، قطر بلال، شاخص برداشت، درصد پروتئین خام دانه، شاخص سطح برگ)، سویا (عمکرد دانه، تعداد غلاف، وزن صد دانه، ارتفاع بوته، شاخص سطح برگ، درصد پروتئین خام دانه). عملکرد ذرت در کشت سطح برگ، درصد پروتئین خام دانه)، عملکرد ذرت در کشت خالص 7424 کیلوگرم در هکتار و سویا خالص 2719 کیلوگرم در هکتار بدست آمد. حداکثر عملکرد در تیمارهای مخلوط با ترتیب مربوط بود به مخلوط 50 درصد از هر دو گیاه 6674.5 کیلوگرم در هکتار، 75 درصد ذرت + 25 درصد سویا 5974 کیلوگرم در هکتار و 25 درصد ذرت + 75 درصد سویا 5076.75 کیلوگرم. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که با کاهش تعداد ردیف های ذرت طول بلال، تعداد بلال در بوته، تعداد دانه در بلال، تعداد غلاف سویا، وزن صد دانه سویا و درصد پروتئین خام سویا افزایش یافت که این احتمالا بدلیل غالبیت و سایه اندازی کمتر ذرت می باشد. ولی نسبت های مختلف کشت روی ارتفاع، وزن صد دانه و شاخص برداشت ذرت اثر معنی داری نداشت، حداکثر شاخص سطح برگ برای ذرت 4.51 و برای سویا 4.21 در نسبت 75 درصد سویا + 25 درصد ذرت بدست آمد.